HOW&WOW BASK IT! – Dutch Design Week 2021

HOW&WOW BASK IT! is een initiatief van Crafts Council Nederland in samenwerking met Adrianus Kundert, designer en medeoprichter Basketclub.

Met HOW&WOW BASK IT! – letterlijk vertaald als ‘koester het!’ – nemen we je mee in de wereld van basketry en tonen we de vele aspecten van het driedimensionaal weven: de bijzondere eigenschappen, creatieve technieken, nieuwe toepassingen,culturele uitwisseling en natuurbehoud.

Mandenvlechten is een de 3D-constructietechniek waarbij de maker met beide handen en slechts een paar gereedschappen een driedimensionale vorm creëert. Het ambacht is in de loop van de tijd veranderd en zo ook de betekenis ervan. Maar weinig mensen realiseren zich dat alle gevlochten manden, meubels en accessoires met de hand gemaakt zijn, óók die bij de bekende ketens te koop zijn. Door het gebrek aan waardering wordt de tijdrovende techniek in het westen nauwelijks meer uitgevoerd.

Juist in dit tijdperk van globalisering, digitalisering en robotica is het van belang de unieke menselijke eigenschappen van maken centraal te stellen. Ambachtelijk werk geeft voldoening, makers hebben controle over hun eigen werk en kunnen hun eigenheid kwijt. Niet voor niets is tijdens de pandemie de online community Basketclub ontstaan. Adrianus Kundert (Nederland) en Jamie Wolfond (Canada) kwamen met elkaar in contact via Instagram en namen het initiatief om een digitale community op te richten die helemaal draait om het maken van manden.

HOW&WOW BASK IT! toont de veelzijdigheid van het ambacht mandenmaken.

Deelnemers: Adrianus Kundert, Amandine David, Anaïs Godefroy, Bertjan Pot, Carole Baijings , Chris Kabel, Christopher Specce, Clara von Zweigbergk, dach&zephir, Earnest Studio, Emma Cogné, Esmé Hofman, Esther van Schuylenbergh, Evey Kwong, Fango, Garth Roberts, GREATMINOR, Hella Jongerius, Hsiao Fong, Ief Spincemaille, Ineke van der Sommen, Jamie Wolfond, Joris van Tubergen, Koos Rauws, Léa Mazy, Lenny Stöpp, Lois Walpole, Lou Cruard, Mae Engelgeer & Ames, Mandenmakerij de Mythe, Michael Schoner, Nathalie Miebach, Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde, Rebecca Collins, Rein Reitsma, Renaud Defrancesco & Anne Bertoncini, Rik van Veen, Rob van Hernen, Samy Rio, SCMP DESIGN OFFICE, Sebastian Herkner, Shigeki Fujishiro, Simone Post, Studio Satël, Tamara Orjola, Thomas van der Sman en Yuki Hidano.

Basketclub

Basketclub is tijdens de wereldwijde pandemie, die begon in 2020 opgericht door Adrianus Kundert en Jamie Wolfond. Dit Instagram initiatief heeft tot doel om makers met liefde voor mandenvlechten te verbinden. Door maandelijks een opdracht te posten op Instagram in de vorm van een emoji worden makers creatief uitgedaagd. Aan het einde van iedere maand worden de resultaten gedeeld.

Brief 23 – Basketclub x Crafts Council Nederland 

Onderdeel van het jaarprogramma BASK IT! was een challenge waarbij geïnteresseerden werden uitgedaagd een mand te maken. Een deel van de manden is geselecteerd voor de expositie.

Crossing Parellels – Amandine David en Esmé Hofman

Met Crossing Parellels onderzoeken de makers de interactie tussen de vlechttechniek coiling en 3D printen. De beide technieken zijn niet toevallig gekozen, ze werken vanuit hetzelfde principe: de vorm wordt vanuit lagen opgebouwd. Met deze samenwerking streven ze ernaar om hun kennis te bundelen en creatieve experimenten aan te gaan.

Grafmand Purpurea – Mandenmakerij de Mythe

Het kost jaren om een goede mandenmaker te worden. Het vlechten van de grafmanden neemt hierin een bijzondere plaats in. Door het formaat en de vorm is het een arbeidsintensief proces. Omdat grafmanden onder de grond verdwijnen, lijkt het misschien ondankbaar werk, maar deze grafmand van wilgenteen biedt een milieuvriendelijk en esthetisch alternatief voor gewone doodskisten.

Baba Tree Basket – The Baba Tree Basket Company

Baba Tree werkt met een community van 250 ambachtsmensen in Ghana. Met de productie van unieke manden gemaakt van olifantengras draagt Baba Tree bij aan het behoud van mandenvlechttechniek in de Gurunsi gemeenschap. Van elke mand is bekend wie het gemaakt heeft, dat geeft elke aankoop een persoonlijke touch.

Unfoldable Cubes – Hella Jongerius

Jongerius experimenteert al enkele jaren met driedimensionale weeftechnieken, samen met haar team van Jongeriuslab. Zij gelooft dat techniek bijdraagt aan de ontwikkeling van de samenleving en culturele waarden. Ook objecten geven antwoord op de vraag hoe we willen leven. De Unfoldable Cubes zijn het resultaat van een onderzoek naar het weven van meerlagige constructies die uitgevouwen kunnen worden tot ruimtelijke structuren. Sommige van de Unfoldable Cubes hebben toegevoegde functies, zoals fotovoltaïsche strips en energiegeleidende garens, om deze geweven structuren te ontvouwen en in beweging te zetten.

Hanging Basket & Twinelight – Adrianus Kundert

Een serie weefsels waarbij Kundert handwerk combineert met digitale technieken. Met deze nieuwe benadering vlecht hij met plaatmateriaal en voorgevormde strips. Bij traditioneel mandenvlechten zit het werk in het vlechten zelf. Bij de methode die Kundert gebruikt zit het meeste werk in de voorbereiding en veel minder in het maakproces zelf.

Bijenkorven – Rob van Hernen

Bijenkorven werden al ver voor onze jaartelling gemaakt, met als doel om gemakkelijker honing te oogsten. Vanaf de middeleeuwen deden bijenkorven ook in Europa hun intrede. Ze worden gemaakt met de coilingtechniek. Hiervoor wordt divers lokaal materiaal gebruikt zoals boomwortels, rotan en balentouw. Soms worden de korven aangesmeerd met koeienmest ter bescherming en om ze waterdicht te maken.

Brief 18 – Basketclub x Dedon

DEDON is de samenwerking aangegaan met Basketclub om meer dan 20 internationale ontwerpers uit te dagen om een mand te vlechten met DEDON materiaal. In april 2021 hebben verschillende makers een uniek ontwerp gemaakt gebaseerd op de ‘Sun of May’ emoji, dat van oorsprong het symbool van de onafhankelijkheid van Argentinië en Uruguay was, maar vandaag de dag vooral digitaal en wereldwijd warmte en positiviteit verspreidt.

Cadavre Exquis – Chris Kabel & Bertjan Pot

Maandelijks geven Chris Kabel en Bertjan Pot elkaar een eerste opzet van een mandje die ze zelf vlechten in verschillende technieken. De opdracht is dat ieder deze opzet op eigen wijze afmaakt.

Rope – Ief Spincemaille

Rope is een extreem groot gevlochten touw maar kan als zodanig niet gebruikt worden. Door Rope in openbare ruimtes te plaatsen moedigt Spincemaille voorbijgangers aan om met rope aan de slag te gaan en de omgeving op een nieuwe manier te beleven.

Handle with Care – Esmé Hofman

Hofman is vlechtwerkvormgever en een van ’s werelds beroemdste vlechters. Van haar hand een selectie unieke gevlochten tasjes en tassen. Stijlicoon Jane Birkin was de eerste die de ‘mandtassen’ introduceerde als modeaccessoire. Zij combineerde het met een witte blouse en jeans; een tijdloze combinatie.

Rammelaar – Mandenmakerij de Mythe

De rammelaar is gevlochten van zeven wilgentwijgen met daarin zeven steentjes. De twijgen vertegenwoordigen de zeven deugden, die de zeven hoofdzonden (de steentjes) in bedwang houden. Van oudsher wordt de rammelaar geschonken aan de ouders, ‘opdat het kind voor het slechte behoed zal blijven en in vrede en geluk op zal groeien’.

Bakermat Maker Onbekend

Een bakermat (baker is een kraamverzorgster en mat is een mand) is een langwerpige, lage mand waarin een baby verzorgd werd. In de bakermat, of bakermand, zaten de baker en het kind wanneer het kind gevoed of verschoond moest worden. De bakermat heeft een hoge rug die het kind tegen de tocht en het houtvuur beschermde. Als een bakermat te dicht bij het vuur stond kon het kind ‘heetgebakerd’ worden, nog steeds een uitdrukking in het Nederlands.

Bruikleen: Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde

Ojitos – Mae Engelgeer x Ames

Ames is opgericht door de Colombiaanse Ana Maria Kayser. Ze werkt met meer dan 700 ambachtsmensen uit Colombia en met designers uit Europa. Ojitos is ontworpen door Mae Engelgeer en geïnspireerd op de schoonheid van het Colombiaanse landschap. De wanddecoratie bestaat uit vezels van de bladeren van de ficus palm en is gemaakt met de traditionele coilingtechniek.

Omvlochten Flessen – Maker Onbekend

Omvlochten flessen werden van oudsher gebruikt om glas te beschermen tijdens het reizen. Bij deze flessen zijn de oorspronkelijke wilgentenen vervangen door vrolijk gekleurd draad dat gebruikt werd in telefoonkabels.

Bruikleen: Gerard Huisman

Mattenklopper – Maker onbekend

De mattenklopper wordt gevlochten van wilgentenen of rotan. De klopper wordt gebruikt om stof uit matten en kleden te kloppen. Het aantal strengen vlechtwerk bepaalt hoe stug of hoe slap de mattenklopper is.

Bruikleen: Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde

3D Vlechtmechaniek – Adrianus Kundert

Deze machine is een illustratie van Kunderts visie op hoe manden in de toekomst geproduceerd kunnen worden. Hij onderzoekt of hij een touwvlechtmachine zo kan omvormen zodat het ruimtelijke vormen kan vlechten. Als dit lukt is dit een van de eerste vlechtmechanieken die 3D volumes kan vlechten.

The Vault Stool – Rebecca Collins

The Vault Stool is een lichtgewicht kruk vervaardigd uit geweven carbon vezels. Traditionele techniek en moderne materialen komen samen. De structuur van de kruk wordt benadrukt door de ronde randen die doen denken aan gewelfde bogen in de architectuur.

Wapenschild

Hoewel er vraag is naar meer geavanceerd kogelwerend materiaal, behoort het gevlochten schild (tegenwoordig voorzien van een brandwerende hoes en stootkussen) nog steeds tot de standaarduitrusting van de Mobile Eenheid van de politie. Het is licht van gewicht, buigzaam en sterk.

Bruikleen: Nationaal Vlechtmuseum Noordwolde

Raphia – Said Belhadj

Belhadj woont en werkt vanuit Utrecht en reist regelmatig naar Marokko, het land waar zijn ouders vandaan komen. Daar produceert hij samen met lokale ambachtslieden schoenen die volledig zijn gemaakt van natuurlijke materialen: gedroogde palmbladeren van de Raphia taedigera, een palmboom die vooral in tropisch Afrika groeit.